مواد غذایی فرآوری شده یکی از مهمترین ستون های زندگی مدرن بشریت است و استفاده فراوان از این نوع مواد نشان دهنده اهمیت آنها است، به همین دلیل بسته بندی مواد غذایی فرآورده شده برای حفظ طول عمر غذا و بهداشت آن بسیار مهم و قابل اهمیت است. بیشتر افراد توجه زیادی به انواع بسته بندی مواد غذایی نمی‌کنند ولی باید به این مورد اشاره کرد که یکی از حیاتی‌ترین موارد است.علاوه بر اینکه بسته بندی مواد غذایی برای حفظ طول عمر و موارد بهداشتی غذا مهم است میتواند کاربرد تجاری و تبلیغاتی نیز داشته باشد.

انواع بسته بندی مواد غذایی

طیف گسترده‌ای از روش‌‌های بسته بندی و نوع آنها وجود دارد که هر کدامشان دارای مزایا و معایب مخصوص به خود است که باید با توجه به محصول بهترین آنها انتخاب شود.

1-پلاستیک

بسته بندی پلاستیکی یک از رایج ترین انواع بسته بندی برای مواد غذایی خشک و همچنین مرطوب است. پلاستیک هم از نظر اقتصادی به صرفه است و هم میتواند به شکل های مختلف تولید شود.

پلی اتیلن

پلی اتیلن با چگالی کم و پلی اتیلن با چگالی بالا یکی از پرمصرف‌ترین مواد جهان‌اند. به دلیل خواص شیمیایی و فیزیکی پلی اتیلن با بسیار از مواد غذایی سازگار است و آن را تبدیل به یکی از بهترین نوع بسته بندی پلاستیکی برای مواد غذایی میکند. این نوع پلاستیک بیشتر به شکل بطری های آب و نوشابه و… تولید میشوند.

کلرید پلی وینیل

یکی دیگر از مواد رایج پلاستیکی کلرید پلی وینیل است که بیشتر به شکل پلاستیک چسبی رو بطری‌ها و نوار چسب‌ها و… تولید میشوند.

و سر آخر به صورت کلی مزایا و معایب بسته بندی های پلاستیکی را بررسی میکنیم.

مزایا

  • ارزان قیمت و به صرفه
  • مناسب برای مواد غذایی خشک و مرطوب
  • مقاوم در برابر بعضی از عوامل خارجی مثل رطوبت و هوا
  • از نظر شکلی انعطاف پذیر
  • برچسب‎‌‌های برند میتوانند براحتی بر روی پلاستیک قرار گیرند

معایب

  • برای محیط زیست مضر است
  • بیشتر بسته بندی های پلاستیکی با مواد غذایی واکنش شیمیایی بدی دارند
  • مواد براحتی قابل بازیافت نیستند

2-فلزات

دسته دوم از انواع بسته بندی مواد غذایی اختصاص پیدا میکند به فلزات و قوطی های فلزی. این نوع بسته بندی را میتوان یکی از قدیمی ترین و پر استفاده‌ترین نوع بسته بندی برای مواد غذایی اعلام کرد. قوطی های فلزی بدلیل جنس سفت و مقاوم خود بسیار محبوب‌اند. فلزات نیز مثل پلاستیک دارای انواع مختلفی اند.

قلع

قلع اولین فلزی بود که در سال 1810 در بسته بندی مواد غذایی استفاده شد. مشکل اصلی قلع زنگ زدگی و خوردگی این فلز است. قلع خالص در تماس با مواد غذایی دچار خوردگی میشود به همین دلیل در استفاده ار این ماده در بسته بندی ها از پوششی برای آن استفاده میکنند.

آلومینیوم

در حالی صنعت قوطی های فلزی با فلز قلع شروع شد این آلومینیوم بود که امروزه جای آن را اکثرا گرفته است و قوطی های به جنس قلع بسیار کمتر نسبت به قوطی های آلومینیومی تولید میشنود. آلومینیوم هم نسبت به قلع ارزانتر است و هم مشکل خوردگی ندارد که همین دلیل باعث شده که آلومینیوم جانشین قلع کلاسیک شود. اما بهترین چیز در مورد قوطی های آلومینیومی این است که براحتی بازیافت میشوند.

فولاد

درست است که فولاد به اندازه رقیبان خود یعنی آلومینیوم و قلع در ساخت بسته بندی های فلزی محبوب نیست ولی هنوزم از فولاد برای ساخت ورق های فلزی برای ساخت ظرفو و قوطی ها استفاده میشود.

مزایا

  • مواد بسته بندی سف و سخت است
  • حمل و نقل راحتی دارد
  • مقاوم در برابر آفات
  • مقاوم در مقابل رطوبت
  • به اندازه پلاستیک به محیط زیست آسیب نمی‌رساند
  • مناسب برای مواد غذایی مرطوب و خشک
  • یکی از قابل بازیافت‌ترین مواد

معایب

  • روش بسته بندی نسبتا گران قیمت
  • امکان خوردگی
  • انعطاف پذیری کم
  • در برابر بعضی غذاها مثل غذاهای اسیدی واکنش بدی نشان میدهد

شما میتوانید برای تهیه قوطی‌های فلزی با جنس‌های مختلف به صفحه قوطی فلزی سر بزنید تا انواع آنها را چه قوطی های تزئینی و چه قوطی های کاربردی را مشاهده کنید.

3-شیشه

شیشه یکی از قدیمی ترین مواد بسته بندی است، باستان شناسان حتی ظروف شیشه ای را در نزدیکی مقابر مصر باستان یافته‌اند. شیشه همچنین یکی از منفعل ترین مواد در مقابل واکنش نسبت به مواد غذایی است به همین دلیل میتوان در آن انواع مواد غذایی اعم از خشک، مرطوب و حتی اسیدی را نگهداری کرد.

مزایا

  • بسیار مقاوم در مقابل خوردگی و ایمن برای نگهداری غذا
  • از نظر ظاهری بسیار زیبا
  • ظروف شفاف محتویات را به مشتری نشان میدهند
  • ایده آل برای نگهداری طولانی مدت مواد غذایی
  • در برابر اسیدها هیچ واکنشی نشان نمیدهد
  • بهداشتی ترین نوع بسته بندی

معایب

  • بسیار شکننده است
  • حمل و نقل آن کمی سختر است
  • گران قیمت در مقایسه با دیگر روش های بسته بندی
  • سنگین است

4-مشتقات چوب

بسته بندی چوبی اکثرا در بسته بندی مواد غذایی استفاده نمیشود ولی مشتقات آن چرا. به چند مورد از مشتقات چوب که در بسته بندی مواد غذایی استفاده میشود اشاره میکنیم.

مقوا

بدون در نظر گرفتن بسته بندی اولیه یا حتی ثانویه اکثرا بسته بندی سوم از کارتن ها و مقواها استفاده میشود. اکثرا مشتری ها و خریدارن با این بسته بندی مواجه نمیشوند زیرا فروشندگان از قبل آن را حذف کرده‌اند.

کاغذ و تخته کاغذ

کی دیگر از مواد بسته بندی که به صورت معدود از آن استفاده میشود کاغذ است، آن هم برای مواد غذایی خشک نه مواد غذایی مرطوب. بسته بندی کاغذی از نظر استحکام ظعیف است به همین دلیل اکثرا همراه با مقوا هستند.

مزایا

  • به صرفه و ارزان قیمت است
  • بسیار سبک و کم وزن
  • استحکام خوب نسبت به وزن و هزینه
  • قابل بازیافت

معایب

  • محدود به مواد غذایی خشک
  • بسته بندی کاغذی بسیار ضعیف است و براحتی

آینده صنعت بسته بندی مواد غذایی

اگر به روند چند دهه اخیر در بسته بندی انواع مواد مخصوصا به مواد غذایی دقت کنیم متوجه خواهیم شد که بسته بندی ها به سمت سبک تر و کم وزن شدن و همچنین به صرفه شدن پیش رفته‌اند، پیش بینی میشود که همین روند ادامه پیدا کند و روز به روز هزینه پکجینگ مواد مختلف کمتر و کمتر شود. یکی دیگر از مسائلی که در مورد بسته بندی مواد در طول این سال ها توجه شده است این است که بسته بندی ها چقدر برای محیط زیست مضراند و باید از آلودگی هوا و محیط زیست جلوگیری شود.

برای جلوگیری هر چه بیشتر طبیعت مواد بسته بندی به سمت بازیافتی شدن رفته‌اند تا به حد توان از آلودگی های بی مورد جولگیری شود.

انواع بسته بندی مواد غذایی

چگونه بهترین گزینه از بین انواع بسته بندی ها پیدا کنیم؟

این سؤال یکی از مهمترین سؤالات تولیدکننده ها است که بر چه اساسی باید نوع بسته بندی را برای محصول خود انتخاب کنند. در این جا به چند مورد از مهمترین ویژگی هایی که باید مورد توجه قرار گیرند اشاره شده است:

  • هزینه
  • ایمنی مورد نیاز
  • پایداری
  • سهولت استفاده برای مصرف کنندگان
  • ماندگاری
  • آلودگی ایجاد کننده برای محیط زیست
  • و…

سر آخر تصمیم با تولیدکننده است که چه نوع بسته بندی را انتخاب کند ولی باید به ویژگی های اشاره شده توجه شود تا بهترین و مفید ترین نوع از بسته بندی مواد غذایی انتخاب شود.